Erzincan Şehir Merkezinde Yaya Yollarının Fiziksel Engelliler İçin Uygunluğu ve Kentsel Erişilebilirlik İncelemesi

OpenAlex · Türkçe

Kentlerin planlanması sürecinde erişilebilirlik ilkesinin tüm bireyleri kapsayacak şekilde ele alınması büyük önem taşımaktadır. Erişilebilirlik, yalnızca fiziksel çevrenin düzenlenmesini değil, farklı kullanıcı gereksinimlerini gözeten kapsayıcı tasarım anlayışıyla kamusal alanlara, kentsel hizmetlere ve sosyal yaşama eşit katılımın sağlanmasını da kapsamaktadır. Bu yaklaşım, sosyal eşitliğin güçlendirilmesi, yaşam kalitesinin artırılması ve sürdürülebilir kentsel gelişimin desteklenmesi açısından temel planlama ilkelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, Erzincan kentinin en yoğun ve ana arterleri konumunda olan Fevzi Paşa Caddesi, Ordu Caddesi, 13 Şubat Caddesi ve Halit Paşa Caddesi'nin fiziksel engelli bireyler açısından erişilebilirlik potansiyeli değerlendirilmiştir. Gözlemler yer seviyesinden ve drone görüntüleri kullanılarak gerçekleştirilmiş; incelenen güzergâhlar, saha gözlemleri, fiziksel ölçümler ile ulusal erişilebilirlik standartları ve ilgili mevzuat esas alınarak erişilebilirlik açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada TS 9111, TS 12576, TS ISO 23599 ve TS 13536 standartları referans alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre; kaldırımların genişlik ve yükseklik bakımından büyük ölçüde yeterli olduğu, rampaların ise kısmen standartlara uygunluk gösterdiği tespit edilmiştir. Ancak hissedilebilir yüzey uygulamalarının hiçbir güzergâhta bulunmadığı görülmüştür. Ayrıca, trafo, internet kutuları, kanalizasyon ve yağmur suyu kapaklarının konumlandırılmasında yer yer sorunlar gözlemlenmiştir. Aydınlatma seviyesi genel olarak yeterli bulunurken, zemin döşemeleri ve bitkilendirme uygulamaları kısmen uygun olarak değerlendirilmiştir. Uyarıcı ve yönlendirici malzemelerin sınırlı düzeyde olduğu, otobüs duraklarının engelli bireyler için uygun olmadığı ve cadde üzerindeki engelli otoparklarının sayıca yetersiz kaldığı saptanmıştır. Belirlenen eksikliklerin giderilmesi ve önerilerin uygulanması, Erzincan'da kapsayıcı, erişilebilir ve sürdürülebilir bir kentsel çevrenin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.