Medikal Siklotronlarda Katı Hedeflerle Elde Edilen Pozitron Yayıcılar

OpenAlex İngilizce

GirişNükleer Tıpta kullanılan birçok radyoizotop; nükleer reaktörler, siklotronlar ve radyonüklid jeneratörlerinden elde edilmektedir.Reaktör, siklotron veya jeneratörlerden elde edilen ana radyonüklid ile ürün radyonüklidi kromatografik olarak ayıran bir sistem olup, tek başına bir üretim aracı değildir.Siklotronlarda ise gaz, sıvı ya da katı hedeflerin proton, döteron, helyum (alfa), elektron gibi yüklü parçacıklar ile ışınlanmasıyla çeşitli radyonüklidler üretilebilmektedir.Siklotronları enerjisine göre düşük (<20 MeV), orta (20-35 MeV) ve yüksek enerjili (>35 MeV) olarak sınıflandırmak mümkündür.Düşük enerjili siklotronlar "medikal siklotron" olarak da anılmakta ve bu cihazlarda daha çok protonlar hızlandırılmaktadır.Dünyadaki siklotron sayısının, 2020 rakamlarıyla, 1.200'ün üzerinde olduğu bildirilmektedir (1).Nükleer Tıpta yaygın kullanımı olan Flor-18 (F-18) (109,7 dakika), Karbon-11 (C-11) (20,4 dakika), Azot-13 (N-13) (9,9 dakika) ve Oksijen-15 (O-15) (2,05 dakika) gibi standart pozitron yayıcı radyonüklidler genellikle medikal siklotronlarda sıvı ve gaz hedeflerde üretilirler.Bu hedeflerin hazırlanması, ışınlanması, ışınlama nedeniyle oluşan ısının giderilmesi ve elde edilen radyoizotopun radyofarmasötik sentez hücresine taşınması oldukça basit ve hızlıdır.Bu radyonüklidlerle işaretlenen peptit, protein ve antikor gibi moleküler görüntülemede yaygın olarak kullanılmaktadır.Antikorlar, son yıllarda, kanser tanı ve tedavisinde geniş kullanım alanı bulan özgül yapılardır.