Kısa Süreli Yüksek İrtifanın Kan Pıhtılaşma Testleri Üzerindeki Etkileri

OpenAlex Türkçe

Amaç: Bu çalışma, kısa süreli yüksek irtifaya (Yİ) maruz kalmış sağlıklı bireylerde kanın pıhtılaşma parametreleri olan protrombin zamanı (PZ), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTZ), D-dimer (DD) ve fibrinojen (Fbg) seviyelerindeki değişiklikleri araştırmak amacıyla, kısa süreli ve 5000 m üzeri rakımlardaki çalışmaların nadir olması sebebiyle yapılmıştır. Materyal ve Metot: Deneysel tipte yapılan bu araştırma, 1 Ocak ile 7 Ocak 2024 tarihleri arasında Ağrı Dağı zirvesine çıkan sağlıklı dağcılar arasında yürütülmüştür. 5 günlük zirve yapan dağcı gruptan çıkış ve iniş kan örnekleri alınarak pıhtılaşma testleri, öncesi ve sonrası olarak karşılaştırılarak analiz edildi. Bulgular: Bireylerin Çıkış-İniş ortalamaları incelendiğinde; Fbg (3.28’den 3.68’e çıkmış, p=0.041) anlamlı artmış ve aPTZ ise (38.08’den 30.21’e aktive olmuş yani kısalmış, p=0.002), hem Fbg, hem de aPTZ ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bulgularımız, kısa süreli yüksek irtifa (5137m) öncesi ile sonrası kıyaslamada, pıhtılaşma sisteminin aktive olduğu görüldü. Bu koagülasyon testlerindeki aktivenin, süreden ziyade yüksek rakım ve iklim şartları ile bağlantılı olduğu kanısına vardık.