FUZÛLÎ’NİN TÜRKÇE ŞİİRLERİNDEKİ ZÂHİD TABİRİ HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME

Türkçe

Klasik Türk edebiyatının mühim şairlerinden olan Fuzûlî hiç şüphesiz pek çok şairi şiirlerinde işlediği duygu ve düşüncelerle etkilemiş olan bir şair hüviyetine sahiptir. Özellikle “Su Kasidesi”nde Hz. Peygambere olan muhabbetini oldukça sanatlı bir tarzda işlemiştir. Klasik Arap, Fars ve Türk edebiyatında din anlayışı yoğun bir şekilde işlenmiştir. Hatta İslamî terminoloji bu edebiyatların esin kaynaklarından birisi olmuştur. Tasavvuf anlayışının gelişmesiyle birlikte eş zamanlı olarak şiirlerde de bu anlayışın hususiyetleri yer almaya başlamıştır. Fuzûlî’nin de şiirlerinde tasavvufi terimlerin bir kısmını yoğun bir şekilde kullandığını müşahede etmekteyiz. Fuzuli divanında geçen tasavvufi terimlerden “zâhid” teriminin geçtiği kaside ve gazellerdeki beyitleri alarak şerh ve değerlendirmelerde bulunmaya çalıştık. Mevzubahis olan bu beyitlerde tasavvufi ifade olarak yer almakta olan “zâhid” kavramı azımsanamayacak sayıdadır. Beyitleri Abdülhakim Kılınç tarafından neşredilen Fuzûlî Davanı’ndan seçtik. Beyitlerin açıklamalarını da önemli ölçüde Ali Nihat Tarlan tarafından hazırlanan Fuzûlî Divanı Şerhi’nden faydalanarak yapmaya çalıştık. Zâhid kavramı, Fuzûlî’nin Türkçe Divanı’ndaki şiirlerinde, üç kasidede; gazellerde ise toplam 36 beyitte ve bir rubaide geçmektedir.