KİTAP KAPAĞI TASARIMLARINDA KULLANILAN PROPAGANDA TAKTİKLERİ: KİŞİSEL GELİŞİM KİTAPLARI ÖRNEĞİ

OpenAlex · Türkçe

Bireylerin potansiyellerini gerçekleştirmeleri, daha tatmin edici bir yaşam sürmeleri ve profesyonel gelişimleri gibi konulara odaklanan kişisel gelişim sektörü; bireysel güçlenme, pozitif düşünce, iyimserlik, başarı ve performans, cinsiyete dayalı rol beklentileri gibi belirli ideolojik çerçevelere dayanmaktadır. Bu sektörün önemli bir parçası olan kişisel gelişim kitapları; bu ideolojik temeller üzerine inşa edilmiş dünya görüşlerini çeşitli propagandalar vasıtasıyla sunarak benimsetmeye çalışmaktadır. Bu çalışmada, kişisel gelişim kitapları kapaklarında amacı okurları etkileme ve satın alma konusunda ikna etme olan propaganda taktikleri incelenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’de basılmış otuz altı farklı kitap kapağı kişisel gelişim alanının çeşitliliği bağlamında amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Seçilen kapaklar, tespit edilen 12 farklı propaganda taktiğine göre gruplandırılarak betimsel analiz ile detaylı olarak incelenmiştir. Yapılan incelemelerde her bir kapak tasarımında en az bir çeşit propaganda taktiğinin kullanıldığı, özellikle annelik, para ve kariyer gibi rekabetin çok olduğu alanlarda taktik sayısının artabildiği görülmüştür. Her sözcüğün bir amaca hizmet edecek şekilde özenle seçildiği, sözcüklerin yeterli görülmediği durumlarda ünlü fotoğraflarından ya da promosyon taktiklerinden faydalanıldığı; sürü ve özdeşlik kavramları üzerinde durulurken psikolojik ve sosyolojik alanlardan destek alındığı görülmüştür. Ayrıca gelişim ve ilerleme mitleri, yaşam tarzı mitleri, beğenilme mitleri, modern aile ve ataerkil toplum mitlerinin yeniden üretildiği tespit edilmiştir.