Kayseri’de ‘Yerli’lik olgusunun mekânsal boyutu

OpenAlex İngilizce

Kayseri, Anadolu’nun merkezinde yer alan, ticari ve askeri yolların kesişim noktasında bulunan, zengin bir kültürel mirasa sahip bir kenttir. Tarihi boyunca farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan kent, merkezindeki kale etrafında gelişmiş ve özellikle 19. yüzyıldan itibaren bu yapı çevresinde büyümeye devam etmiştir. Kayseri, tarih boyunca farklı kültürlerin buluşma noktası olmuş; bu çeşitlilik içinde, kökeni sur içindeki en eski mahallelere dayanan ve “yerli” olarak bilinen aileler, şehrin ticaret gücünü ellerinde tutmuşlardır. Kendilerini kentin asıl sahipleri olarak gören bu yerli aileler, kentin gelişim yönünü de etkilemiştir. Zamanla merkezden kuzeye ve doğuya doğru yayılarak yeni gelişen mahallelere yerleşmişlerdir. Bu çalışma, Kayseri’nin 20. yüzyıldaki gelişimini ve yerli ailelerin kentsel hareketlerini incelemektedir. Araştırmada etnografik gözlem, sözlü tarih görüşmeleri ve CBS tabanlı tematik haritalama gibi nitel yöntemler kullanılarak yerlilerin mekânsal hareketleri çok katmanlı biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca, kentin fiziksel ve fonksiyonel dönüşümünde yerli ailelerin rolü incelenerek, Kayseri’nin sosyokültürel dinamiklerini ve tarihsel dokusunu anlamak amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, yerli ailelerin kent içindeki yer değiştirmeleri sonucu boşalan mahallelerdeki fiziksel ve işlevsel dönüşümler de ele alınmaktadır.