İçeriğe geç
akaturk Akademik ölçüm

Makale detayı · 2026 · article

Zazaca Masallarda İmam Tipi: Tipolojik, Sembolik ve Arketipsel Bir İnceleme

Dergi Nüsha
ISSN1303-0752
YÖKSİS OpenAlex Açık erişim · diamond TR Index
Yıl2026
Atıf0OpenAlex
Yüzdelik%69,7
FWCI0,01,00 = dünya ortalaması

Veri kaynağı ayrımı

  • YÖKSİSYÖKSİS makale kaydı
  • YÖKSİS dergi adıNüsha
  • OpenAlexOpenAlex zenginleştirmesi (özet, atıf, konular)
  • Semantic Scholaratıf sayısı (OpenAlex ile birleştirilmez)

Özet

OpenAlex Türkçe

Halk anlatılarında yer alan karakter tipleri, toplumun sosyo-kültürel, dinî ve psikolojik kodlarını yansıtan sembolik yapılardır. Bu çalışmada, Zazaca masallarda yer alan “imam/hoca” tipinin anlatıdaki işlevi, sembolik anlamı ve arketipsel karşılığı incelenmektedir. Amaç, imam tipinin yalnızca dinî bir kimlik olarak değil; aynı zamanda bilgelik, otorite, ahlaki sınama ve dönüşüm figürü olarak nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Çalışmanın veri setini, 11 masal kitabından taranan toplam 43 Zazaca masal oluşturmaktadır. Çözümlemede Vladimir Propp’un biçimbilimsel yaklaşımı, Mircea Eliade’nin kutsal–dünyevi ayrımı, Carl Gustav Jung’un arketip kuramı ve Joseph Campbell’in kahraman yolculuğu modeli birer analiz aracı olarak kullanılmıştır. Propp’un işlevsel yaklaşımı imam tipinin anlatı içindeki görevlerini görünür kılarken, Jung’un arketip çerçevesi bu tipin psikolojik-temsili derinliğini açığa çıkarır. Eliade’nin kutsal–dünyevi ayrımı ve Campbell’ın kahraman modeliyle birlikte okunduğunda imam tipi, Zazaca halk anlatılarında kutsal ile dünyevi eksen arasında köprü görevi gören bir figür olarak belirir. İncelenen masallarda imam/hoca tipi kimi örneklerde kahramanın yolunu açan bilge danışman, kimi örneklerde ise sınayan bir güç olarak konumlanmakta; yer yer mizahi eleştiri üzerinden toplumsal gerilimleri görünür kılmaktadır. Sonuç olarak imam figürü, yalnızca dinî bir karakter değil; kültürel bilinçte “ahlak bekçisi”, “bilge danışman” ve “toplumsal düzenin sesi” rolleriyle toplumsal bir ayna işlevi görmektedir.

Konular

Atıflar

OpenAlex cited_by_count. WoS veya Scopus atıf sayısı değildir; o kaynaklar için ayrı kolon yoktur.

0atıfOpenAlex · cited_by_count (önbellek / veritabanı)

Yazarlar

1
  1. DANYAL APUHAN BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 1