Halk Bilimi Kuramlarında Epistemolojik Dönüşüm

Türkçe

Bu çalışma son iki yüzyıldır sosyal ve beşerî bilimlerdeki gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkan disiplinlerden biri olan halk biliminde ortaya çıkan kuramların epistemolojik yaklaşımlara göre genel bir değerlendirmesini yapmayı amaçlamaktadır. Öncesinde farklı disiplinler içerisinde bir alt bilim olarak görülüp ele alınan halk bilimi bu dönemden itibaren epistemolojik bir zemine oturtularak incelenmeye başlanmıştır. Halk bilimi kuramları ile sosyal ve beşerî bilimlerdeki epistemolojik yaklaşımlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi, halk bilimi kuramlarının dayandığı temel paradigmaların anlaşılması ve folklor ürünlerinin buna göre değerlendirilmesi önemlidir. Böylece halk biliminin oluştuğu felsefi zemin, sosyal ve beşerî bilimler içindeki yeri, toplumsal işlevi ve gelecekteki misyonu belirlenecektir. İncelemede halk bilimi kuramları metin ve bağlam merkezli olmak üzere iki ana başlık altında ele alınmış, bunların dayandıkları epistemolojiler belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak halk bilimi kuramlarının iki temel epistemolojik yaklaşım tarafından şekillendirildiği görülmüştür. Halk bilimi kuramlarında XIX. yüzyıldan XX. yüzyılın ortalarına kadar olgucu epistemolojik yaklaşım, bu dönemden itibaren ise tarihselci epistemolojik yaklaşım benimsenmiştir.