Türk Kızılay’ı Bölge Kan Merkezlerinde Kan Ürünleri İmha Oranı ve Nedenleri Üzerine Tanımlayıcı Retrospektif Bir Çalışma

Türkçe

Amaç: Kan, insan hayatı için vazgeçilmez ve değerli sıvılardan biridir. Bu çalışmanın amacı Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı 18 bölge kan merkezinde üretilen ve imha edilen kan ürünlerinin miktarını ve imha nedenlerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma retrospektif türde tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini 2017-2023 yılları arasında Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı 18 bölge kan merkezi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem seçimine gidilmemiş ve evrenin tamamı değerlendirmeye alınmıştır. Veriler Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğü yıllık faaliyet raporlarından elde edilmiştir. Verilerin analizinde Microsoft Excel PivotTable raporlarından ve tanımlayıcı istatistiklerden faydalanılmıştır. Bulgular: Türk Kızılay’ı Kan Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne bağlı bölge kan merkezinde toplam 28.960.328 ünite ürün hazırlandığı ve bu ürünlerin %3.23’ünün (936.653) imha edildiği tespit edilmiştir. İmha oranı en yüksek ürünün taze donmuş plazma (%6.10) olduğu saptanmıştır. Çalışmada eritrosit süspansiyonunun en fazla seropozitiflik (%48.55), havuzlanmış trombosit süspansiyonunun en fazla miad dolumu (%75.44), taze donmuş plazmanın ise en fazla lipitli (%49) olması nedeniyle imha edildiği tespit edilmiştir. Sonuç: İnsanın hayatta kalabilmesi için temel ve değerli sıvılardan biri olan kan ürünlerinin ulusal ölçekte imha nedenlerinin azaltılması amacıyla çalışmalar yapılması, ürünün gerçek anlamda ihtiyaç duyan hastalar için kullanılması ve sağlık hizmet maliyetlerinin azaltılması açısından önemlidir.