II. Meşrutiyet Döneminde Meclis-i Âyan’da Hukukçu Bir Portre: Yorgiyadis Efendi ve Meclis-i Âyan’da İlk Ceza

Türkçe

Bu çalışmanın temel amacı II. Meşrutiyet döneminde Meclis-i Âyan üyesi olarak atanan Nikolaki Yorgiyadis Efendi’nin hayatı, siyasi faaliyetleri ve Meclis-i Âyan’da aldığı ilk cezayı irdelemektir. Yorgiyadis Efendi 1844 yılında Girit’in Galos Kazasında doğmuştur. 1854’ten itibaren Atina ve İstanbul’da eğitim almıştır. Bilahare Almanya’ya giderek hukuk eğitimi görmüş, burada hukuk doktorasını tamamlamıştır. Mahkeme katipliği ile başladığı kariyerinde İstanbul’da Mahkeme-i Ticaret-i Bahriye Reisliği, Mahkeme-i Temyiz-i Hukuk Dairesi üyeliği gibi çeşitli görevlerde bulunmuştur. 28 Ağustos 1907’de atandığı Sisam Beyliği görevinden aynı yılın 26 Aralık tarihinde ayrılmak zorunda kalmış, ardından Şura-yı Devlet üyeliğine tayin edilmiştir. 16 Aralık 1908 tarihinde Meclis-i Âyan üyeliğine atanan Yorgiyadis Efendi 9 Haziran 1915’te ölene kadar bu görevine devam etmiştir. Rum kökenli olan Yorgiyadis Efendi’nin Türk parlamento tarihinde farklı bir yeri bulunmaktadır. Zira Meclis-i Âyan’ın iki yasama dönemi içinde kınama (takbih) cezası alan tek isimdir. Yorgiyadis Efendi’nin diğer bir özelliği ise Meclis-i Âyan’da bir grup oluşturamayan Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın görüşleri doğrultusunda hareket etmesidir. Makalede, sıra dışı bir portre olarak nitelendirilebilecek Yorgiyadis Efendi’nin özelikle ceza aldığı Meclis-i Âyan’daki konuşmaları ve tartışmaları değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel kaynaklarını Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşiv Belgeleri ile Meclis-i Âyan ve Meclis-i Mebûsan Zabıt Cerideleri oluşturmuştur.