Han Sultan’ın Berke Han’ın Annesi Olup Olmadığı Hususunda Mutâlaalar

Türkçe

Moğol Devleti’nin Kurucusu Çinggiz Han’ın en büyük oğlu Cuci babasından kısa bir zaman önce ölmüştü. Cuci’nin ölümünün ardından çok sayıda eşi ve çocukları kalmıştı. Bu eşlerinden birkaçı önemli kabilelere mensup hatunlar olup, bunlardan olan çocuklar da Cuci Ulusu’nun hükümdarları arasında olan önemli Moğol şehzadeleri idi. Cuci’nin ardında bıraktığı önemli eşlerden biri de Harezmşah hanedanlığına mensup olan Han Sultan idi. Harezmşah hükümdarı Aâleddin Muhammed’in kızı, Celâleddin Mengübirni’nin kardeşi olan Han Sultan’ın hem Harezmşah Devleti’nde hemde Moğol Devleti’nde siyasi ve sosyal faaliyetlerinin iki devlet arasındaki münasebetleri etkilediğinden tarihte önemli bir yeri vardır. Bu makalede Altın Orda Devleti’nin hükümdarı Berke Han’ın annesi hakkında kaynaklarda verilen bilgiler ışığında görüşler derlenerek aktarılmaya çalışılacaktır. Han Sultan’ın Cuci ile evliliğine değinmeden önceki hayatı hakkında bilgiler verildikten sonra, Moğol sarayında saygın hatunlar arasında olduğu süreç hakkında bilgi verilecektir. Bu süreçte saraydaki itibarının da etkisiyle Han Sultan’ın faaliyetlerinin Harezmşahlar Devleti’ne ve Moğol Devleti’ne etkileri zikredilecektir. Cuci’nin eşi olarak anılması hasebiyle, çocuklarının annesi olduğu rivayetler kaynakların vermiş olduğu bilgilerle aktarılmaya çalışılacaktır.