Yayın Etiği Açısından Dergi Çeşitliliği ve Bir Metrik Önerisi: Metodolojik Bir Çalışma

OpenAlex İngilizce

Bu çalışmada, yeni bir bilimsel metrik olarak Uyarlanmış Dergi Çeşitlilik İndeksi'nin tanıtılması ve kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmacıların nicel ve nitel değerlendirmesi için çeşitli bilimsel metrikler mevcuttur. Bu metriklerin her birinin güçlü yanları ve sınırlamaları vardır, daha doğru olanı arayış hâlen devam etmektedir. Çalışmada, Simpson (1949) tarafından biyolojik çeşitlilik için önerilen indeks, dergi çeşitlilik indeksi olarak uyarlanmıştır. Dergi Çeşitlilik İndeksi'nin hesaplanması, örnek bir uygulama ile gösterilmiştir. Örnek için kullanılan veriler tamamen rastgele türetilmiş verilerdir. Bilimsel araştırmaların yayımlanması, bilginin yayılmasının temel taşı olmasının yanı sıra akademik ve bilimsel değerlendirme ve kariyer gelişimi için de temel bir kriterdir. Dünyanın dört bir yanındaki birçok akademik toplulukta, bilim insanlarının bireysel katkılarının kalitesinin değerlendirilmesinde güvenilir bilimsel metriklerin kullanılması önemli kabul edilir. Yazar düzeyindeki etkinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi için tek başına hiçbir metrik uygun değildir. Belirli metriklerin seçimi, değerlendirmenin amacına ve içeriğine bağlıdır. Bir araştırmacının yayımladığı çalışmalarını gerek kendi içinde gerekse araştırmacılar tarafından yapılan çalışmalar arasındaki çeşitliliğini ölçmek için hangi indeksin kullanılacağına dair pratik bir kural söz konusu değildir. Bu çalışmada önerilen Uyarlanmış Simpson İndeksi, diğer çeşitlilik indekslerine (Shannon-Weiner İndeksi, Evenness İndeksi vb.) kıyasla kullanımı en kolay olanıdır. Uyarlanmış Dergi Çeşitlilik İndeksi'nden elde edilen değerler, pay veya payda terimini hesaplamak için dergi sayısı yerine aynı dergide yayımlanan makale sayısı kullanıldığından dergi sayısına duyarlı değildir. Dergi çeşitlilik indekslerinin kullanılması, bir araştırmacının araştırma sonuçlarının etkinliğinin farklı editörler, hakemler ve okuyucular tarafından değerlendirilmesine yardımcı olur. Dolayısıyla dergi çeşitliliğine ilişkin bir metrik elde etmek önemlidir.