Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Etnobotanik Farkındalık Düzeylerinin Belirlenmesi

Türkçe

Bu çalışmada, fen bilgisi öğretmen adaylarının günlük hayatta etnobotanik amaçlı sık kullanılan bitkilere yönelik farkındalık düzeyleri belirlenmiştir. Yüzyıllardır devam eden insan ve bitki ilişkileri sonucunda, zamanımızda tüm dünyanın önemini kabul ettiği ve çok geniş araştırmaların yapıldığı “etnobotanik” bilim dalı ortaya çıkmıştır. Etnobotanik bilimi, deneme ve yanılmalar yoluyla elde edilmiş ve zaman içerisinde nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelen çok değerli bilgileri içermektedir. Çalışma 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinin fen bilgisi öğretmenliği 4. sınıfta öğrenim gören 14 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Araştırmada olgu bilim deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracında günlük hayatta çok kullanılan 10 bitki örneği ve bu bitkilere ait üç farklı kullanım reçetesi yer almaktadır. Öğretmen adaylarının kullanım reçetesindeki sorulara verdikleri cevaplar kategorilere ayrılmış ve kodlar belirlenerek çözümlenmiştir. Çalışmadaki sonuçlar incelendiğinde, bazı öğretmen adayları tarafından birinci reçetesi yazılmayan bitkilerin semizotu, kızılcık ve karadut, ikinci reçetesi en fazla yazılan bitkinin sarımsak, en az yazılan bitkilerin adaçayı ve ıhlamur olduğu saptanmıştır. Üçüncü reçetesi en fazla yazılan bitkinin nane, en az yazılan bitkilerin adaçayı ve kızılcık, hiç yazılmayan bitkinin ise ıhlamur olduğu görülmüştür. Bütün öğretmen adayları tarafından birinci reçetesi tam olarak yazılan bitkiler lavanta, kuşburnu, adaçayı, ıhlamur, limon, sarımsak ve nanedir. Sonuç olarak, fen bilgisi öğretmen adaylarının etnobotanik amaçla günlük hayatta sık kullanılan bitkilere yönelik farkındalık düzeyleri orta seviyededir.