İstanbul Büyük Saray Mozaiklerindeki Grifon Betimlemeleri: Roma Döneminin Benzer Örnekleriyle İkonografik ve Sanatsal İlişkisi

Türkçe

Öz: I. Iustinianus (525-565) dönemine tarihlendirilen İstanbul Büyük Saray Mozaikleri, Geç Antikçağ'dan günümüze ulaşan en görkemli peyzaj betimlemelerindendir. Kırsal yaşam aktiviteleri ve av sahnelerinin tasvir edildiği Büyük Saray Mozaikleri'nde mitolojik bir varlık olan grifonun yer alması dikkat çekmektedir.Baş ve kanatları kartal, gövdesi aslan biçiminde olan bu fantastik varlık M.Ö.III.binyıldan itibaren sanatın çeşitli dallarında tasvir edilmiştir.Antikçağ mozaik sanatında grifon betimleri genellikle Roma Dönemi'ndendir.Bu döneme ait örneklerden biri İstanbul Büyük Saray Mozaikleri'nde dört ayrı sahnede tüm muhteşemliğiyle karşımıza çıkmaktadır.Bu makalede, İstanbul Büyük Saray Mozaikleri'ndeki grifon betimlemelerinin değişik coğrafyalardaki örnekleri ışığında tipolojik ve ikonografik açıdan bir değerlendirilmesi yapılacaktır.