Mimari Tasarım Stüdyosuna Feminist Bakış: Öğrencinin Yolculuğunu Anlamaya Çalışmak

OpenAlex Türkçe

Mimarlık eğitiminin en önemli parçası olan mimari tasarım stüdyosu, 1960’lı yıllardan bu yana hem toplumsal hem de mekânsal sorunlara eğilmeye çalışıyor. Özgürleştirici bir mekân olarak kurgulanmaya çalışılan mimari tasarım stüdyosu, Türkiye’de çoğunlukla stüdyo yürütücüsü olan eğitmenin konumsallığı bağlamında tartışılıyor. Bu tartışmalarda stüdyo genellikle salt eğitimci perspektifinden, öncesi ve sonrası olmayan, kendi içine kapalı, üniversiteye ait bir mekân ve zaman aralığı olarak ele alınıyor. Makalede alternatif bir rotadan ilerlemeye, feminist pedagojinin sunduğu araçlar vasıtasıyla öğrencinin katılımını öne çıkarmaya ve yürütücünün konumsallığının ötesine geçmeye çalışıyorum. Bunu yapabilmek için de Türkiye’de mimari tasarım proje stüdyosunda mimarlık öğrencisinin yolculuğunu anlamaya çalışmayı öneriyorum: Güncel yerel bağlamlar içinde, mimarlık öğrencisi mimari tasarım stüdyosu öncesi, sırası ve sonrasında ne gibi tahakküm ilişkileri deneyimliyor? Otobiyografik hikâyelerimi irdeleyerek, mimari tasarım stüdyosunda deneyimlenen fakat dillendirilmeyen bir ayrışma ve ayrımcılık zemini üretildiğini tartışıyorum. Sınıfsal boyutu ağır basan bu zemin eril, elit ve Batılı aktörlerce baskılanan mimarlık alanında sürekli olarak yeniden üretilen modern/geleneksel, Batılı/Batılı olmayan, taşra/büyükşehir ikilikleriyle kesişebiliyor. Türkiye’de stüdyo eğitiminde daha kapsayıcı bir tutum yaratabilmek için öğrencilerin farklı kimliklerini ve deneyimlerini stüdyoya davet etmeyi; benzer bir yaklaşımla, stüdyo sonrasında