Yüksek hassasiyetli dendrometreler kullanılarak Cedrus libani, Juniperus excelsa ve Pinus brutia’da radyal büyüme ve ağaç su açığının değerlendirilmesi

OpenAlex Türkçe

Yüksek hassasiyetli dendrometrelerin sürekli ölçümlerinden elde edilen veriler, radyal gövde büyümesi ve ağaç su ilişkileri hakkında yüksek çözünürlükte bilgi sunar. 2022 yılında, "DenTRo" girişiminin bir parçası olarak Antalya'da iki uzun vadeli izleme sahası kurulmuştur: Elmalı Sedir Araştırma Ormanı'ndaki bir Cedrus libani A. Rich (Toros sediri)- Juniperus excelsa (Boylu ardıç) karışık meşceresi ve Bük Lütfü Büyükyıldırım Araştırma Ormanı'ndaki saf bir Pinus brutia (kızılçam) meşceresinde saatlik gövde yarıçap değişimlerini ölçmek için nokta dendrometreler kullanılmıştır. Bu çalışma, 2022 büyüme sezonunu kapsayan gövde yarıçap değişimi ölçümlerinin ilk sonuçlarını sunmaktadır. Radyal büyümenin yıl içerisindeki seyri Gompertz büyüme fonksiyonu ile modellenmiştir. Ayrıca, radyal gövde büyümesi (GRO) ve gövde çapının daralmasına sebep olan ağaç su açığı (TWD) saatlik gövde yarıçap değişimi ölçümlerinden hesaplanmıştır. GRO ve TWD’nin yıl içerisindeki seyri türler arasında karşılaştırılmıştır ve korelasyon analizi ile meteorolojik değişkenlerle ilişkilendirilmiştir. Kızılçamda radyal gövde büyümesi, sedir ve boylu ardıça göre yaklaşık üç hafta önce, Nisan ayının ilk haftasında başlamıştır. Kızılçam ayrıca maksimum GRO değerlerine de daha erken ulaşmıştır. Her üç türde de ana gövde büyümesi temmuz ayından önce gerçekleşmiş, ardından artan TWD ile ölçüldüğü üzere hepsi uzun süreli su kısıtlamaları yaşamıştır. Bağıl nem sedir ve boylu ardıçta GRO üzerinde daha güçlü bir pozitif etkiye sahipken, kızılçamda GRO ve TWD sırasıyla yağış ve yüksek sıcaklıklarla güçlü pozitif korelasyon göstermiştir. Ağaçların iklim değişikliğinden nasıl etkilendiği hakkında daha ayrıntılı ve kapsamlı bilgiler edinilmesine olanak sağlayabilmek için, farklı orman ekosistemlerinde dendrometre gibi ekofizyolojik yöntemler kullanan uzun süreli izleme sahalarının kurulmasına ihtiyaç vardır.