DOĞAL VE ORGANİK KOZMETİK ÜRÜNLERDE TÜKETİCİ ALGISI: TOPLUMSAL CİNSİYET VE MEDYA ETKİSİ BAĞLAMINDA NİTEL BİR İNCELEME

OpenAlex İngilizce

Bu çalışma, tüketicilerin doğal ve organik kozmetik ürünlerine yönelik algılarını ve tercih nedenlerini incelemektedir. Nitel, fenomenolojik bir yaklaşımla 30 katılımcıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi ve veriler tematik analizle çözümlendi. Araştırma, tüketicilerin tercihlerinde sağlık ve çevresel duyarlılık, güven algısı, pazarlama stratejileri, toplumsal cinsiyet rolleri, medyanın etkisi ile fiyatlandırma ve erişim sorunlarının belirleyici olduğunu göstermektedir. Katılımcılar, kimyasal içeriklerin cilt ve genel sağlık üzerinde olası zararları nedeniyle doğal ürünleri tercih ettiklerini; ayrıca hayvan deneylerine karşı olma ve çevresel sürdürülebilirlik kaygılarının bu yönelimi güçlendirdiğini ifade etmiştir. Buna karşın yanıltıcı etiketleme, sertifikasyon eksiklikleri ve abartılı pazarlama söylemleri tüketicilerin güvenini zedelemektedir. Pazarlama uygulamalarının ağırlıklı olarak kadın hedeflemesi, kadınlarda gerçekdışı güzellik beklentileri ve baskılar yaratırken erkekleri dışlamakta; bu da cinsiyetçi temsillerin tüketim davranışlarına yansımasına yol açmaktadır. Sosyal medya başta olmak üzere medyanın yönlendirici rolü katılımcılar tarafından eleştirilmiş, yüksek fiyatlar ve sınırlı erişim ise doğal ürünlerin yaygınlaşmasını engelleyen önemli bariyerler olarak tanımlanmıştır. Bulgular doğrultusunda tüketici eğitimi, denetlenebilir sertifikasyon sistemleri, cinsiyet eşitliğini gözeten pazarlama, kapsayıcı medya söylemleri ve erişilebilir fiyat politikaları önerilmektedir. Ayrıca, devlet, sivil toplum ve sektör aktörlerinin işbirliğiyle şeffaf iletişim, tüketici eğitim programları, uygun fiyatlandırma tedbirleri ve etkin denetim mekanizmalarının hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanmış ve böylece sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir.