Bent Kapağı Altından Geçen Akımın Oluşturduğu Hidrolik Sıçramanın Konumunun Deneysel ve Nümerik Olarak Belirlenmesi

OpenAlex Türkçe

Bent kapakları, rezervuardaki su seviyesini kontrol edilmesini ve kapasitenin üzerindeki fazla suyun belli bir debi ile kontrollü bir şekilde mansap tarafına aktarılmasını sağlarlar. Bir bent kapağının altından geçen akım, serbest veya batmış akım durumda olabilir. Serbest akım durumunda kapak altından sel rejimiyle çıkan akım, nehir rejimine geçişinde, kapak sonrasında bir hidrolik sıçrama meydana getirir. Oluşan hidrolik sıçramanın, etraftaki yapılara ve bulunduğu kanala zarar vermemesi için hidrolik sıçrama konumunun tam olarak bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada dikdörtgen kesite sahip bir açık kanal sisteminde, hidrolik sıçrama oluşturmak için bent kapağı ve doğrusal savak kullanılmıştır. Oluşan hidrolik sıçramanın konumunun, debi ve kapak açıklığı ile değişimi incelenmiştir. Deneylerde iki farklı kapak açıklığı (e1 =2,5 cm ve e2 =5 cm) kullanılmış ve 34 farklı debi değeri için deneyler yapılmıştır. Hidrolik sıçrama konumunun kapak açıklığına bağlı olarak farklı oranlarda, debi ile lineer değişim gösterdiği görülmüştür. Ayrıca fiziksel deney düzeneklerinin, 2-boyutlu nümerik modelleri oluşturulmuş ve deneylerden elde edilen hidrolik sıçrama konumları ve akım derinlikleri, nümerik modeller ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre nümerik model ile fiziksel model, e=2,5 cm kapak açıklığı için %92,22 ve e=5 cm kapak açıklığı için %95,69 oranında tutarlılık göstermişlerdir.