Herodotos’ta Küçük Asya Pers Kraliyet Yolu: Diğer Antik Yazarlarınki ile Karşılaştırılarak İncelenmesi ve Açıklanması

OpenAlex Türkçe

Hititlerin başkenti Ḫattuša’dan Batı Anadolu’da Millawanda (Miletos?) ve Apaša (Ephesos?) kentlerine kadar uzanan ve MÖ XIII. yy.’a tarihlendirilen bir yol sisteminin varlığı özellikle II. Muršili dönemine ait çivi yazılı belgelerden anlaşılmaktadır. Bu yol ağı Perslerin MÖ 547 yılında Lydialıların başkenti Sardeis’i ele geçirmeleri ve burasını Batı Anadolu’da satraplık merkezi yapmalarıyla çok daha önemli hale gelmiştir. Pers kralı Büyük Kyros (MÖ 560-530) ve I. Dareios (MÖ 522-486) dönemleri itibariyle başlangıç noktası Sardeis olmak üzere doğuda başkent Persepolis’e kadar uzanan bu yol ağının siyasi, yönetimsel ve ticari maksatlarla iyileştirildiği ve bu sebeple de “Pers Kraliyet Yolu” olarak adlandırıldığı bilinmektedir. Konuyla bağlantılı Pers kaynakları yetersiz kaldığından, bu yol sistemiyle ilgili verilerin çoğu genelde Hellen ve kısmen Romalı yazarlardan elde edilmekte ve yorumlanmaktadır. Bu çalışmada temel olarak Herodotos, Ksenophon, Cicero ve Strabon’un eserlerinde ve de Historia Augusta’daki Hadrianus’un biyografisinde geçen ilgili metinler karşılaştırılarak Pers Kraliyet Yolu güzergâhları hakkında değerlendirmeler yapılacak ve üzerinde aktarmalı posta sistemi işleyen Kraliyet Yolu’nun ana güzergâhıyla ilgili önerilerde bulunulacaktır.